ਸੁਖਦੇਵ ਲੱਧੜ (ਨਿਹਾਲ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ) ਪੰਜਾਬੀ ਰੰਗਮੰਚ ਅਤੇ ਪੌਲੀਵੁੱਡ ਦੀ ਇੱਕ ਚਮਕਦੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤਿਭਾਸ਼ਾਲੀ ਸ਼ਖਸ਼ੀਅਤ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ, ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਵਾਲੇ ਕੰਮਾਂ ਨਾਲ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਥਾਨ ਬਣਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਮੋਗਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਨਾਲ ਡੂੰਘਾ ਨਾਤਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਇਸ ਕਲਾਕਾਰ ਨੇ ਰੰਗਮੰਚ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਊਰਜਾ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ ਹੈ।
ਜਨਮ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਪਿਛੋਕੜ
ਸੁਖਦੇਵ ਸਿੰਘ ਲੱਧੜ ਦਾ ਜਨਮ 28 ਜੂਨ 1986 ਨੂੰ ਹੋਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਸਰਦਾਰ ਮਲਕੀਤ ਸਿੰਘ ਜੀ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਪਰਮਜੀਤ ਕੌਰ ਜੀ ਹਨ। ਜੱਦੀ ਪਿੰਡ ਮੁੱਦਕੀ ਹੈ, ਪਰ ਨਾਨਕਾ ਪਿੰਡ ਨਿਹਾਲ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ (ਮੋਗਾ) ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਹੁਣ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨਿਮਰਤ ਸੁੱਖ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣਾ ਯੂਟਿਊਬ ਚੈਨਲ ਚਲਾ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਰੰਗਮੰਚ ਸਿਖਲਾਈ
ਸੁਖਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਦਸਵੀਂ ਤੱਕ ਪੜ੍ਹਾਈ ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਅਤੇ ਹਾਈ ਸਕੂਲ (ਹੁਣ ਸੀਨੀਅਰ ਸੈਕੰਡਰੀ) ਨਿਹਾਲ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ ਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕਾਲਜ ਪੱਤੋਂ ਹੀਰਾ ਸਿੰਘ ਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਐਕਟਿੰਗ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਿਖਲਾਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਡਰਾਮਾ ਦੇ ਪਾਸ ਆਊਟ ਰਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਵਿਪਿਨ ਕੁਮਾਰ, ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕੈਡਮੀ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਰਜਿੰਦਰ ਕੁਮਾਰ, ਇਪਟਾ ਤੋਂ ਵਿੱਕੀ ਮਹੇਸ਼ਰੀ, ਡਰਾਮਾ ਸਕੂਲ ਮੁੰਬਈ ਤੋਂ ਪਾਰੁਲ ਰਾਣਾ ਅਤੇ ਨੀਲ ਚੋਧਰੀ, ਅਤੇ ਪਦਮਸ਼੍ਰੀ ਨੀਲਮ ਮਾਨ ਸਿੰਘ ਚੌਧਰੀ ਵਰਗੇ ਮਾਹਿਰਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।ਉਹ ਰੰਗਮੰਚ ਐਕਟਿੰਗ ਵਰਕਸ਼ਾਪਾਂ ਵੀ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਬੱਚਿਆਂ ਤੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਰੰਗਮੰਚ ਨਾਲ ਸਫ਼ਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ
ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਗਾਇਕੀ ਦਾ ਸ਼ੌਕ ਸੀ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੇ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ। ਰੰਗਮੰਚ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ 2012 ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਸੁਖਮੰਦਰ ਸਿੰਘ ਖਹਿਰਾ ਅਤੇ ਮਾਮਾ ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਗਿੱਲ ਦੀ ਹੱਲਾਸ਼ੇਰੀ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਡਾਕਟਰ ਨਵਦੀਪ ਜੌੜਾ ਜੀ ਦੇ ਨਾਟਕ “ਪੱਗੜੀ ਸੰਭਾਲ ਜੱਟਾ” ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ, ਜੋ ਵਰਲਡ ਪੰਜਾਬੀ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਵੱਲੋਂ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਟੀਮਾਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਿਵੇਂ ਸਭਿਆਚਾਰ ਪੇਂਡੂ ਵਿਕਾਸ ਮੰਚ (ਹਿੰਮਤਪੁਰਾ), ਕਿਰਤੀ ਥੀਏਟਰ ਗਰੁੱਪ, ਇਪਟਾ ਮੋਗਾ ਅਤੇ ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਕਲਾ ਮੰਚ (ਚੜਿੱਕ),ਦਸਤਕ (ਅਮ੍ਰਿੰਤਸਰ)। ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ: ਇਨਸਾਫ਼ ਸਭਨਾਂ ਲਈ, ਕਰਮਾਂ ਵਾਲੀ, ਬਾਗਾਂ ਦਾ ਰਾਖਾ, ਡਰਨਾ, ਪਾਣੀ ਬੰਦੀ, ਸੁਲਘਦੀ ਧਰਤੀ, ਲੀਰਾਂ, ਭੱਠ ਖੇੜਿਆਂ ਦਾ ਰਹਿਣਾ, ਚਾਂਦਨੀ ਚੌਕ ਤੋਂ ਸਰਹੰਦ ਤੱਕ , ਸੁਰੱਖਿਆ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਜ਼ਖਮੀ ਖੰਭਾਂ ਦੀ ਪਰਵਾਜ਼ ਅਤੇ ਕੰਜੂਸ ਆਦਿ।
2017 ਤੋਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਥੀਏਟਰ ਗਰੁੱਪ ਜੈ ਹੋ ਰੰਗਮੰਚ, ਨਿਹਾਲ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ ਨੂੰ ਚਲਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਨਸ਼ਿਆਂ ਵਿਰੋਧੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਮੁੱਦਿਆਂ ‘ਤੇ ਨਾਟਕ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ “ਸੁਲਘਦੀ ਧਰਤੀ” (ਲੇਖਕ ਬਲਰਾਜ ਸਾਗਰ) ਅਤੇ ਬਾਗਾਂ ਦਾ ਰਾਖਾ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਕੂਲਾਂ, ਕਾਲਜਾਂ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਯੁਵਾ ਪੀੜ੍ਹੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ
ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਲਘੂ ਫ਼ਿਲਮ “ਸੱਘੇ ਦਾ ਸਵੰਬਰ” (ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਲਵਲੀ ਸ਼ਰਮਾ) ਨਾਲ ਹੋਈ। ਹੋਰ ਲਘੂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸੂਲ਼ੀ ਚੜ੍ਹਿਆ ਚੰਦਰਮਾ, ਸੀਬੋ, ਇਨਸਾਫ਼ ਸਭਨਾਂ ਲਈ, ਦਾ ਬਲੀਡਿੰਗ ਸੂਲ, ਖੂਨ , ਇੱਕ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਏਹ ਵੀ, ਕੱਠਪੁਤਲੀ, ਉੱਜੜੇ ਘਰਾਂ ਦੀ ਦਾਸਤਾਨ, ਕਾਤਿਲ ਚਾਚੇ, ਅਚਿੰਤੇ ਬਾਜ਼ ਪਏ, ਉਡੀਕ, ਨਹੀਂ ਸਾਨੂੰ ਕੋਈ ਤਕਲੀਫ਼ ਨਹੀਂ ਆਦਿ।ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਉਹਨਾ ਲੈਗਜੀ ਆਰਟ ਰਿਕਾਰਡ ਲਈ ਲਘੂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦਾਨ, ਸ਼ੀਸ਼ਾ, ਤਵੀਤ, ਆਰਟ ਆਫ਼ ਜਰਮੀਨੇਟ, ਵੋਟ, ਈਦ ਦਾ ਪਾਠ ਬਣਾਈਆਂ।”ਵੋਟ” ਨੂੰ ਚੀਫ਼ ਇਲੈਕਟੋਰਲ ਅਫ਼ਸਰ ਪੰਜਾਬ ਵੱਲੋਂ ਤੀਜਾ ਅਵਾਰਡ ਮਿਲਿਆ,”ਦਾਨ” ਟੋਨੀ ਬਾਤਿਸ਼ ਕਲਾ ਉਤਸਵ ਵਿੱਚ ਨਾਮਜ਼ਦ ਹੋਈ ਅਤੇ “ਈਦ ਦਾ ਪਾਠ” ਮੋਹਾਲੀ ਲਘੂ ਫ਼ਿਲਮ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਨਾਮਜ਼ਦ ਰਹੀ।
ਪੰਜਾਬੀ ਫੀਚਰ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂਆਤ “ਜ਼ੋਰਾਂ ਦਸ ਨੰਬਰੀਆ” (ਅਮਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ) ਤੋਂ ਹੋਈ ਹੋਰ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਮਰਜਾਣੇ, ਮੋਹ (ਜਗਦੀਪ ਸਿੱਧੂ) ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿੰਦੂ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਇਆ ਜੋ ਸਰਗੁਨ ਮਹਿਤਾ (ਗੋਰੇ) ਦੇ ਘਰਵਾਲੇ ਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਬਹੁਤ ਸਰਾਹਿਆ ਗਿਆ, ਰੋਡੇ ਕਾਲਜ (ਹੈਪੀ ਰੋਡੇ), ਮੈਂ ਤੇ ਬਾਪੂ, ਬੂਹੇ ਬਾਰੀਆਂ, ਸ਼ਾਯਰ, ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਸਿੰਘ (ਉਦੇ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ) ਯੂਥ ਫੈਸਟੀਵਲ (ਦਲਜਿੰਦਰ ਬਸਰਾ) ਆਦਿ।
ਵੈਬ ਸੀਰੀਜ਼ ਪੰਚੀ ਪੰਚੀ ਪੰਜਾਹ, ਕਾਂਡ, ਡਰੀਮਲੈਂਡ 2 ਕੀਤੀਆਂ।
ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਚਮਕੀਲਾ (ਇਮਤਿਆਜ਼ ਅਲੀ), ਕਰਤੱਵਿਆ (ਪੁਲਕਿਤ), ਹਵਾਈ ਫਾਇਰ (ਨੀਰਜ਼ ਯਾਦਵ) ਅਤੇ
ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚ
ਜਵਾਕ (ਜਤਿੰਦਰ ਮੌਹਰ) ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਹੈ ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਰਹਿਮਤ (ਗੁਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ), ਕਾਂਡ, ਡਰੀਮਲੈਂਡ-2, ਕਰਤੱਵਿਆ, ਹਵਾਈ ਫਾਇਰ ਆਦਿ ਹਨ।
ਸੁਖਦੇਵ ਲੱਧੜ ਸਿਰਫ਼ ਕਲਾਕਾਰ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਮਾਜ ਸੁਧਾਰਕ ਵੀ ਹਨ। ਪੜ੍ਹਾਈ,ਨਸ਼ਿਆਂ ਵਿਰੋਧੀ ਅਤੇ ਧੀਆਂ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਆਵਾਜ਼ ਉਠਾਉਂਦੇ ਹਨ।ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਟਕਾਂ ਅਤੇ ਵਰਕਸ਼ਾਪਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਦਿਸ਼ਾ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਯੂਟਿਊਬ ਚੈਨਲ ‘Sukhdev Ladhar’ ‘ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਟਕਾਂ ਅਤੇ ਫਿਲਮਾਂ ਦੀਆਂ ਝਲਕੀਆਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ।
ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਅਸਲੀ ਧਰੋਹਰ ਹਨ – ਰੰਗਮੰਚ ਅਤੇ ਫਿਲਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਮਨੋਰੰਜਨ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਲਾਲ ਸਿੰਘ ਸੁਲਹਾਣੀ
9872155120